19.02 – Søren Kierkegaards Vrees en Beven

Wat de casus van Abraham en Isaak ons leert over geloof en ethiek

Wanneer
1 februari 2019 tot 3 februari 2019

Waar
Oude Abdij Drongen (Gent)

Inleiding

De vraag of Søren Kierkegaard eerder een theoloog dan wel een filosoof genoemd moet worden, is niet gemakkelijk te beantwoorden. Maar in welk vakje hij ook wordt gestopt, hij is in ieder geval een groot schrijver die ons op onnavolgbare wijze nog altijd tot nadenken weet te stemmen.

In dit weekend lezen we een aantal stukken uit  één van zijn meest uitdagende geschriften: “Vrees en Beven”. Het boek is beroemd – of berucht – vanwege de casus die het centraal stelt: Abraham die bereid blijkt zijn enige zoon Isaak te slachtofferen als God dat van hem vraagt. Is dat een verbeelding van wat een echt geloof zou moeten zijn, of is het waanzin, een voorbode van religieus-fundamentalistische uitwassen? Of heeft het iets van beide? Daarnaast snijdt de casus het thema aan van de verhouding tussen geloof en ethiek. Want kan en mag religie het primaat hebben boven onze maatschappelijke (ethische) verplichtingen?

Aan de hand van prof. dr. Paul van Tongeren en via een lezing van Kierkegaard zullen we een poging doen om deze vragen op genuanceerde wijze te beantwoorden.

Door wie

Paul van Tongeren

Voor wie

Voor iedereen die de filosoof Kierkegaard beter wil leren kennen door het lezen van zijn teksten, en voor iedereen die wil nadenken over de verhouding tussen ethiek en geloof.

“Abrahams verhouding tot Isaak is ethisch uitgedrukt heel eenvoudig: een vader moet zijn zoon meer liefhebben dan zichzelf. Maar het ethische kent binnen zijn eigen grenzen verschillende gradaties. Wij willen nu bezien of er in die vertelling zoiets als een hogere uitdrukking voor het ethische te vinden is, die ethisch zijn gedrag kan verklaren, die hem ethisch kan rechtvaardigen de ethische verplichting ten opzichte van zijn zoon te suspenderen, zonder daarbij een beweging te maken waardoor hij boven de teleologie van het ethische uitkomt.”

                                                                                                                                                                       (Kierkegaard, “Vrees en Beven”)

Inhoud van de colleges

1. Vrijdagavond: introductie op het thema

2. Zaterdagochtend: college

3. Zaterdagmiddag: college

4. Zaterdagavond: discussie

5. Zondagochtend: college

NB. elk ochtend en namiddagdeel duurt 3 uur (2 x 1,5 uur met tussendoor pauze). In totaal gaat het om 11 uur college. Voor verdere praktische informatie klik hier: https://www.centre-erasme.nl/praktische-info/

Doelstelling van de colleges

De colleges hebben tot doel om Kierkegaard te leren kennen. Ook maken zij het mogelijk om op een vrije manier na te leren denken over het probleem van de verhouding tussen moraal en geloof. Tot slot bent u na het volgen van de colleges in staat om zelfstandig Kierkegaard te gaan lezen.

Studiebelasting

De studiebelasting bestaat in ieder geval uit het volgen van de colleges. Dit komt neer op 11 uur. Voor een optimale cursusweek raden wij u aan het lesmateriaal voorafgaand aan de cursus grondig te bestuderen.

Studiemateriaal

Kierkegaard, Vrees en Beven, 2006, Damon

Na afloop van de colleges stuurt het Centre Erasme u de sheets van de colleges toe.

Getuigschrift

Aan het einde van de collegereeks ontvangen de cursisten een getuigschrift van deelname.

Meld u aan voor deze cursus